Ludzkość doprowadziła do przesunięcia się skorupy ziemskiej

11 lipca 2025, 10:21

W ciągu ostatnich 200 lat ludzkość wybudowała tyle zapór wodnych, że masa nagromadzonej wody doprowadziła do przesunięcia się skorupy Ziemi w stosunku do osi obrotu naszej planety. Pierwsza ze zmian została wywołana przez zapory wybudowane w Amerykach, drugą zaś spowodowało budowanie zapór w Afryce i Azji.



Staruszka

Dlaczego kobiety częściej chorują na alzheimera i co ma do tego macierz zewnątrzkomórkowa?

27 maja 2026, 07:30

Blisko dwie trzecie chorych na Alzheimera to kobiety, ale naukowcy wciąż nie rozumieją do końca, dlaczego to właśnie one są bardziej narażone. Od lat uważano, że utrata estrogenu po menopauzie pozbawia mózg naturalnej ochrony przed neurodegeneracją. Nowe badanie przeprowadzone na Northwestern University dostarcza przekonujących dowodów na słuszność tej hipotezy, ale jednocześnie wskazuje zaskakujące miejsce, w którym rozgrywa się kluczowy proces.


Nowy fototransformer pozwala szkodzić szkodliwym, oszczędzając sprzymierzeńców

8 grudnia 2017, 12:08

Nowa metoda fototermiczna może pomóc w walce z lekoopornością. Opracowany przez Chińczyków 3-elementowy czynnik przekształca światło (bliską podczerwień) w ciepło. Ponieważ uaktywnić go mogą tylko patogeny, np. pałeczki okrężnicy (Escherichia coli), neutralnym i korzystnym dla naszych organizmów bakteriom nic się nie dzieje.


Mutacja w czasie ewolucji spowodowała, że jesteśmy bardziej podatni na niektóre nowotwory

10 grudnia 2020, 12:24

Ludzie, w porównaniu do naszych najbliższych kuzynów – szympansów – są szczególnie podatni na rozwój złośliwych nowotworów pochodzących z tkanki nabłonkowej. Nawet wówczas, gdy brak genetycznej podatności na takie choroby czy gdy nie mają styczności z czynnikami ryzyka, np. z tytoniem


Powstała w pełni biodegradowalna papierowa słomka do picia, która nie rozmięka w wodzie

2 lutego 2023, 13:34

Plastikowe słomki są niebezpieczne dla ekosystemów morskich, mogą łatwo ranić zwierzęta, nie są biodegradowalne, są rzadko zbierane i poddawane recyklingowi. Ich alternatywy również sprawiają wiele problemów. Papierowe słomki w kontakcie z płynem rozmiękają, są więc pokrywane plastikiem. To nie do końca chroni przed rozmiękaniem gdyż plastik nie łączy się dobrze z papierem, powierzchnia takich słomek wzmaga musowanie napojów gazowanych, używany w nich plastik również nie jest biodegradowalny


Erupcje na Islandii mogą potrwać przez wieki. Mają miejsce w najgęściej zaludnionym regionie

26 czerwca 2024, 11:10

Trwające od 2021 r. erupcje na półwyspie Reykjanes na Islandii mogą trwać przez dziesiątki a nawet setki lat, zagrażając najgęściej zaludnionemu regionowi wyspy i jego infrastrukturze, ostrzegają naukowcy z Islandii, Czech, Szwecji i USA. Seria erupcji rozpoczęła się 19 marca 2021 roku. Z kolei przed czterema miesiącami okazało się, że wcześniejsze pęknięcie w skorupie ziemskiej wywołało rekordowy wpływ magmy. Naukowcy obawiają się, że na tym nie koniec


Ptak-archeolog. Średniowieczne artefakty w gniazdach orłosępów

6 października 2025, 09:10

Wykopaliska archeologiczne kojarzą się przede wszystkim z kopaniem w ziemi. I zdecydowana większość z nich właśnie tak się odbywa. Archeolog może jednak znaleźć zabytki w niezwykłych miejscach. Takich jak na przykład dawno opuszczone ptasie gniazda.


Zamieszkanie z partnerem pomaga bulimiczkom

29 sierpnia 2006, 15:19

W najnowszym numerze magazynu International Journal of Eating Disorders poinfomowano o badanich, których wyniki sugerują, iż u młodych kobiet z bulimią następuje złagodzenie symptomów choroby po tym, jak wyjdą za mąż lub zamieszkają ze swoim partnerem. Nie znaczy to jednak, że choroba zostaje wyleczona.


NASA chce wiedzieć, czy roboty mogą wybudować na Księżycu gigantyczny radioteleskop

21 kwietnia 2020, 05:06

Jeden z zespołów NASA rozwija koncepcję zbudowania na niewidocznej stronie Księżyca największego radioteleskopu w Układzie Słonecznym. Na razie pomysł znajduje się na bardzo wczesnym etapie rozwoju, ale jeśli radioteleskop powstanie, pozwoli on na badanie przestrzeni kosmicznej w nieosiągalny dotychczas sposób i może zarejestrować sygnały pochodzące z wieków ciemnych


Pod naszymi stopami znajduje się więcej wody, niż we wszystkich lodowcach i lądolodach

10 września 2021, 08:58

W górnych 2 kilometrach skorupy ziemskiej znajduje się około 24 milionów kilometrów sześciennych wody. To w większości woda pitna. Jednak poniżej tego rezerwuaru, zamknięte w skałach, znajdują się kolejne rozległe zasoby wodne, złożone głównie z solanki liczącej sobie setki milionów, a może nawet ponad miliard lat.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk